home

Verkeerde denkbeelden over H.P. Blavatsky en de Theosofia

Iedereen kan de waarde van de Theosofia zelfstandig onderzoeken

Als oprichter van The Theosophical Society in 1875 in New York zal de naam van Helena Petrovna Blavatsky altijd aan de verspreiding van de Theosofia verbonden blijven. Hoewel haar volledige leven een opoffering was voor haar werk, prevaleert bij sommigen nog altijd de aandacht voor haar persoon. En zonder kennis van haar werk levert dat helaas veel onbegrip op, zoals ook blijkt uit een recent artikel over Blavatsky in het aprilnummer van Quest, een populairwetenschappelijk tijdschrift.

Het artikel staat zo vol onjuistheden en onbegrip dat het een boekwerk zou vragen om de beweringen over Blavatsky en de Theosofia recht te zetten. Zo worden opnieuw valse beschuldigingen van ruim een eeuw geleden herhaald op basis van onjuiste en achterhaalde informatie.

Om klakkeloze herhaling van beschuldigingen van Blavatsky in de toekomst te voorkomen, hierbij opnieuw enkele belangrijke feiten laagdrempelig op een rij. We beperken ons in deze reactie tot verwijzing naar een aantal bronnen, met betrekking tot de volgende onjuistheden:

1. De onjuiste voorstelling van Blavatsky als medium en spiritist

Uit het artikel van Quest over H.P. Blavatsky wordt direct duidelijk dat het werk van H.P. Blavatsky zelf niet of nauwelijks geraadpleegd is. Blavatsky wordt ten onrechte neergezet als spiritist. Volgens het spiritisme, dat in de 19e eeuw erg populair was, is contact met ‘geesten’ van overledenen mogelijk. Het werk van Blavatsky is er vanaf het begin juist op gericht geweest dit geloof tegen te gaan. Dit is in Blavatsky’s werk op vele plekken te lezen, onder andere in haar boek De Sleutel tot de Theosofie, waarin Blavatsky de theosofische visie op het spiritisme verheldert. Zie onder andere het voorwoord en de paragraaf “Het verschil tussen Theosofie en Spiritisme” (zie ook de directe link naar deze paragraaf van de Engelse online-editie).

2. De valse beschuldigingen, op basis van het zogenaamde ‘Hodgson-rapport’

Het Hodgson-rapport van de Society for Psychical Research (S.P.R.) uit 1885 waar het artikel van Quest zich op baseert is in 1986 door de S.P.R. zelf als onwetenschappelijk betiteld na een uitgebreide studie van S.P.R.-lid Vernon Harrison.
Zie het oorspronkelijke persbericht van de S.P.R. uit 1986, waarin de S.P.R. toegeeft dat Blavatsky destijds ten onrechte beschuldigd is en zie ook het boek van Vernon Harrison. De aanleiding voor het Hodgson-rapport was de poging van het echtpaar Coulomb om mevrouw Blavatsky zwart te maken. Zij vonden daarin de steun van de missionarissen in het India van eind 19e eeuw voor wie het werk van The Theosophical Society een doorn in het oog was. De Theosofen zorgden voor een opleving van het Hinduïsme en Buddhisme in India door de oorsprong van deze religies en de gemeenschappelijke kern van alle religies bloot te leggen. Meer over het mislukte complot van de Coulombs tegen Blavatsky is hier te lezen.

3. De gebrekkige weergave van de Theosofia

In het artikel wordt Theosofie beschreven als een ‘lastige leer’. Als voorbeeld wordt de gedachte van de eenheid van het leven gegeven. Wie de eenheidsgedachte werkelijk overpeinst zal die niet lastig vinden. Een kind kan begrijpen dat niets op zichzelf kan bestaan en dat alles met elkaar verbonden is. Zoals William Quan Judge, mede-oprichter van The Theosophical Society en opvolger van Blavatsky, schrijft over Theosofie:

”(...) Deze kennis is als een oceaan die zich uitstrekt van kust tot kust; onpeilbaar op zijn diepste gedeelten, biedt hij aan de grootste denkers een breed terrein van studie, terwijl hij aan zijn kusten toch ondiep genoeg is om het begripsvermogen van een kind niet te boven te gaan.” (zie de eerste bladzijde van De Oceaan der Theosofie van William Quan Judge.)

Meer informatie over de Theosofia zie hier op deze website.

De Theosofia heeft inmiddels wereldwijd bij mensen een ingang gevonden. De leer is niet lastig, maar kan vanuit onze ingesleten westerse denkpatronen bij een eerste kennismaking soms vreemd aandoen. Zoals Blavatsky zelf zegt: “Ik ben gekomen om de denkgarelen te doorbreken.” De theosofische leringen spreken voor zichzelf, aangezien zij gebaseerd zijn op de universele wetten in de natuur. Iedereen kan dit toetsen, mits men bereid is er met een open en onbevooroordeelde geest kennis van te nemen en te onderzoeken of de leringen in de praktijk van het leven opgaan.

Zoals Vernon Harrison van de S.P.R. het verwoordde na de conclusie dat Hodgson zijn onderzoek naar Blavatsky destijds heeft verprutst: “Mw. H.P. Blavatsky was de belangrijkste occultist die ooit voor de S.P.R. verscheen om te worden onderzocht; en nooit werd een kans zo verspeeld.” Gelukkig wordt door velen de kans benut om de Theosofia aan zelfstandig onderzoek te onderwerpen en de waarde ervan te ervaren.

 

10-06-2012

Geplaatst door stichtingisis op 12/06/2012 om 05:23 PM in Tijdschrift
Commenting is not available in this channel entry.

Categorieën

Archief

RSS Nieuws

RSS Podcast Feed RSS 2.0